آموزش و مقالات دندان مصنوعی تکه‌ای؛ از انتخاب تا مراقبت

اگر بیمار هنوز تعدادی دندان طبیعی داشته باشد، دندانساز از دندان مصنوعی تکه ای برای جایگزینی دندان‌های از دست رفته استفاده می‌کند. دندان مصنوعی تکه ای در مدل‌ها و جنس‌های مختلف ساخته می‌شود و انتخاب نوع مناسب آن به تعداد دندان‌های ازدست‌رفته، وضعیت دندان‌های باقی‌مانده، شرایط لثه و نظر دندانپزشک بستگی دارد. در ادامه با انواع، مزایا و معایب، قیمت و روش مراقبت از این نوع پروتز بیشتر آشنا می‌شویم.

دندان مصنوعی تکه ای چیست؟

دندان مصنوعی تکه ای نوعی پروتز متحرک است که برای جایگزین کردن تعدادی از دندان‌های ازدست‌رفته طراحی می‌شود. پروتز می‌تواند یک یا چند دندان مصنوعی داشته باشد و با استفاده از بخش‌های مختلف خود روی دندان‌های طبیعی باقی‌مانده و بافت‌های دهان قرار می‌گیرد.

دندان مصنوعی تکه ای می‌تواند به بازگرداندن توانایی جویدن و تا حدی بهبود ظاهر دندان‌ها کمک کند. نوع اتصال و ساختار پروتز با توجه به شرایط دهان هر فرد متفاوت است. بنابراین بهتر است پیش از ساخت آن، وضعیت دندان‌های باقی‌مانده و لثه توسط دندانپزشک بررسی شود.

انواع دندان مصنوعی تکه ای کدامند؟

دندان مصنوعی تکه ای را می‌توان بر اساس جنس، ساختار و نحوه قرارگیری در دهان به چند گروه تقسیم کرد:

• دندان مصنوعی تکه ای آکریلی: این مدل از مواد آکریلی ساخته می‌شود. ساختار آن معمولاً نسبت به پروتزهای دارای اسکلت فلزی ساده‌تر است و در برخی شرایط می‌تواند گزینه‌ای اقتصادی باشد.
• دندان مصنوعی تکه ای با اسکلت فلزی: این نوع دارای یک چارچوب فلزی است که استحکام و پایداری مناسبی را ایجاد می‌کند. طراحی دقیق اسکلت باعث می‌شود پروتز به شکل محکم‌تری در دهان قرار بگیرد.
• دندان مصنوعی تکه ای انعطاف‌پذیر: این مدل از مواد انعطاف‌پذیر ساخته می‌شود و معمولاً ظاهر گیره‌های آن نسبت به برخی مدل‌های فلزی کمتر جلب توجه می‌کند.

دندان مصنوعی تکه ای برای چه افرادی مناسب است؟

این پروتز بیشتر برای افرادی مناسب است که تعدادی از دندان‌های خود را از دست داده‌اند اما هنوز دندان‌های طبیعی سالم یا قابل استفاده در دهان دارند. تعداد و محل دندان‌های ازدست‌رفته، وضعیت لثه، استحکام دندان‌های باقی‌مانده و شرایط استخوان فک از عواملی هستند که در انتخاب پروتز اهمیت دارند.

دندان مصنوعی تکه ای می‌تواند برای افرادی که به هر دلیل امکان استفاده فوری از روش‌هایی مانند دندان مصنوعی ثابت و ایمپلنت را ندارند نیز مناسب باشد.

مزایای دندان مصنوعی تکه ای

برخی از مهم‌ترین مزایای استفاده از دندان مصنوعی تکه ای به شرح زیرند:

• جایگزین کردن یک یا چند دندان ازدست‌رفته
• کمک به بهبود توانایی جویدن غذا
• بهبود ظاهر لبخند و فرم دندان‌ها
• امکان خارج کردن پروتز از دهان برای تمیز کردن
• امکان ساخت در جنس‌ها و مدل‌های مختلف
• هزینه پایین‌تر نسبت به برخی روش‌های درمانی ثابت
• عدم نیاز به جراحی در برخی مدل‌ها

معایب دندان مصنوعی تکه ای

در کنار مزایا، دندان مصنوعی تکه ای ممکن است معایبی نیز داشته باشد. از آنجا که این پروتز متحرک است، ممکن است فرد در روزهای اول، به آن عادت نداشته باشد. در برخی مدل‌ها نیز احتمال حرکت یا لق شدن پروتز وجود دارد، به‌خصوص اگر طراحی آن مناسب نباشد یا دندان‌های پایه استحکام کافی نداشته باشند.

نیاز به خارج کردن و تمیز کردن منظم، احتمال ایجاد فشار روی برخی دندان‌های باقی‌مانده و نیاز به مراجعه دوره‌ای برای بررسی وضعیت پروتز نیز از مواردی است که باید پیش از انتخاب این روش در نظر بگیرید.

قیمت دندان مصنوعی تکه ای

قیمت دندان مصنوعی تکه ای عدد ثابتی ندارد و بر اساس شرایط هر فرد و نوع پروتز تعیین می‌شود.

• تعداد دندان‌هایی که باید جایگزین شوند
• جنس دندان‌ها
• نوع پایه
• استفاده از اسکلت فلزی یا مواد انعطاف‌پذیر
• کیفیت مواد اولیه
• دستمزد دندانپزشک و لابراتوار
• میزان پیچیدگی طراحی پروتز
• اقدامات درمانی مورد نیاز پیش از ساخت

از عوامل مؤثر بر هزینه هستند. به همین دلیل برای اطلاع از هزینه دقیق، بهتر است ابتدا معاینه انجام شود و نوع پروتز مشخص شود.

تفاوت دندان مصنوعی تکه ای با کامل

مهم‌ترین تفاوت این دو پروتز در تعداد دندان‌هایی است که جایگزین می‌کنند. دندان مصنوعی تکه ای برای جایگزینی بخشی از دندان‌های ازدست‌رفته استفاده می‌شود. در مقابل، دندان مصنوعی کامل زمانی کاربرد دارد که تمام دندان‌های یک فک از دست رفته باشند.

از نظر ساختار نیز دندان مصنوعی تکه ای می‌تواند برای قرارگیری روی دندان‌های طبیعی باقی‌مانده طراحی شود، در حالی که دندان مصنوعی کامل عمدتاً روی بافت لثه و ساختار فک قرار می‌گیرد.

نحوه مراقبت از دندان مصنوعی تکه ای

مراقبت صحیح از دندان مصنوعی تکه ای به افزایش طول عمر پروتز و حفظ سلامت دهان کمک می‌کند. پروتز باید به‌طور منظم و با روش مناسب تمیز شود تا ذرات غذا و پلاک روی آن باقی نماند. همچنین دندان‌های طبیعی و لثه‌ها نیز باید روزانه تمیز شوند؛ زیرا وجود پروتز به معنای بی‌نیازی از مسواک زدن دندان‌های طبیعی نیست.

برای تمیز کردن پروتز بهتر است از روش و مواد توصیه‌شده توسط دندانپزشک استفاده کنید و از وارد کردن فشار بیش از حد به بخش‌های ظریف آن خودداری کنید. هنگام خارج کردن پروتز نیز باید آن را با دقت جابه‌جا کنید تا به گیره‌ها یا سایر قسمت‌های آن آسیبی وارد نشود.

در صورت احساس درد، بروز زخم لثه، لق شدن، شکستگی یا تغییر وضعیت پروتز حتما به دندانساز مراجعه کنید.